SÓL
sólSól to substancja wydobywana głównie w kopalniach, pozyskuje się ją również z wody morskiej.  Większość wydobytej soli trafia do warzelni, gdzie jest rozpuszczana  w wodzie, uzyskuje się w ten sposób solankę. Następnie odparowuje się ją, oczyszcza, suszy i miele. W trakcie takiej obróbki sól zostaje pozbawiona cennych mikro- i makroelementów, także jodu. Od 1997r., zgodnie z zaleceniem Ministerstwa Zdrowia – jest nim obowiązkowo wzbogacana.
Odpowiedni poziom soli pozwala zachować właściwy poziom elektrolitów i równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Sól odpowiada też za przewodzenie impulsów nerwowych, kontroluje skurcze mięśni i jest siłą napędową w międzykomórkowym transporcie glukozy i niektórych aminokwasów.
Nadmierna ilość soli w organizmie prowadzi do  gromadzenia wody przez organizm,  co prowadzi do  obciążenia nerek, które muszą pozbyć się dodatkowego balastu, oraz zmusza serce do szybszego przepompowywania krwi, co automatycznie podnosi ciśnienie w tętnicach. Przewlekłe nadciśnienie tętnicze prowadzi do rozwoju miażdżycy, zwiększa ryzyko zawału i udaru mózgu. Wiadomo też, że dieta wysokosodową może być przyczyną kamicy nerkowej, a także zwiększa ryzyko wystąpienia raka żołądka.
Bezpieczna dzienna ilość soli to około 2 g. Jednak spożycie soli zmienia się w zależności od aktywności fizycznej człowieka, jego stanu zdrowia, rodzaju zalecanej diety, klimatu, w którym żyje, i indywidualnego poziomu wydalania sodu wraz z potem czy moczem. Chcąc zachować zdrowie, nie należy przekraczać w codziennej diecie dawki 6g soli. W Polsce przeciętne spożycie wynosi 15g na dobę.
Produkty zawierające największą ilość soli to : konserwy, wędzone wędliny i ryby, sery żółte i solankowe, koncentraty spożywcze, chipsy. Sodową bombą są fast foody i dania na wynos, szczególnie z kuchni hinduskiej i chińskiej. Często na opakowaniach produktów zamiast ilości soli podawana jest zawartość sodu w 10 dag. Należy taką wartość przemnożyć przez 2,5, co da nam prawdziwą informację o stopniu zasolenia produktu.
W celu zmniejszenia spożycia soli  należy przede wszystkim sprawdzać smak potrawy za nim zostanie ona dosolona. Warto też stosować więcej przypraw i ziół, które mogą zastąpić sól. Doskonale smak dań podnoszą: skórka z cytryny, kminek, majeranek, estragon, lubczyk, tymianek, bazylia i cząber.

GOŹDZIKI
goździkiGoździki to inaczej pączki kwiatowe tropikalnych drzew – goździkowców korzennych – uprawianych w wielu krajach strefy równikowej. Suszone pączki zawierają olejek eteryczny, którego najcenniejszym składnikiem jest eugenol. Substancja ta w medycynie stosowana jest jako środek miejscowo znieczulający, przeciwbakteryjny i przeciwwirusowy, pomocny przy leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła. Służy ona również do miejscowego uśmierzania bólu w stomatologii. Goździki działają rozgrzewająco i wykrztuśnie, wywołują poty i obniżają gorączkę. Herbatę goździkową (lub grzane wino z goździkami) warto wypić zwłaszcza wtedy, gdy zmarzniemy, by zapobiec przeziębieniu. Herbatka goździkowa wspomaga ponadto nadwyrężony system nerwowy – łagodzi stany napięcia i rozdrażnienia. Goździki wpływają na redukcję skurczy, ułatwiają wchłanianie pokarmów, a zawarte w goździkach garbniki leczą biegunki. Żucie goździków dezynfekuje jamę ustną i odświeża oddech.

Wanilia
laska waniliiLaski wanilii to strąki ogromnej liany rosnącej w tropikalnych lasach południowo-wschodniego Meksyku. Strąki te zawierają wanilinę – rodzaj glikozydu – oraz olejki eteryczne, garbniki, substancje śluzowe i żywice. Niektóre z tych substancji działają na organizm ludzki pobudzająco, nie mając przy tym właściwości narkotycznych i nie powodując uzależnienia. Wanilia jest surowcem do produkcji preparatów stosowanych przy wyczerpaniu psychicznym, a nawet w stanach depresyjnych. Używa się jej też jako środka przeciwgorączkowego, wzmacniającego mięsień sercowy, a przede wszystkim przeciwreumatycznego.

GAŁKA MUSZKATOŁOWA
gałka muszkatołowaTo owoc ozdobnego drzewa – muszkatołowca wonnego, którego ojczyzną są Moluki, wyspy leżące w południowo-wschodniej Azji. Wewnątrz mięsistej, pękającej po dojrzeniu torebki znajduje się twarde nasienie, pokryte czerwoną łupinką – po wysuszeniu sprzedawane właśnie jako gałka muszkatołowa. Gałka, a zwłaszcza otrzymywany z niej olejek, zawiera wiele cennych substancji, działających przeciwzapalnie i rozkurczowo. Substancje czynne w niej zawarte pobudzają trawienie i powstrzymują wymioty. Z tego względu gałkę (w postaci odwaru lub proszku) stosuje się przy niestrawności, biegunkach, nudnościach i wymiotach związanych z zatruciem pokarmowym oraz przy kolce jelitowej. Olejek muszkatołowy często wykorzystywany do masażu lub jako dodatek do kąpieli, łagodzi bowiem bóle reumatyczne i artretyczne. Aromatyczna kąpiel (lub inhalacja) pomaga też przy bezsenności, kołataniu serca i innych przejawach wyczerpania nerwowego.

IMBIR
imbirGrube, bulwiaste kłącza tej azjatyckiej, byliny zawierają olejek eteryczny, którego głównymi składnikami są specyficzne alkohole – seskwiterpeny. Substancje te działają przede wszystkim bakteriobójczo, wykrztuśnie, a poza tym pobudzają system odpornościowy   organizmu, co sprawia, że imbir zapobiega przeziębieniom, nieżytom gardła i oskrzeli oraz infekcjom pokarmowym. Roślina ta jest znakomitym środkiem przeciwko mdłościom, np. u kobiet ciężarnych lub przy chorobie lokomocyjnej. Związki czynne obecne w kłączu przeciwdziałają także nadmiernej krzepliwości krwi, toteż produkuje się z niego preparaty regulujące  zbyt  skąpe krwawienia miesiączkowe i łagodzące związane z nimi dolegliwości, obniżają poza tym poziom cholesterolu oraz ciśnienie tętnicze krwi, dezynfekują jamę ustną i łagodzą ból zębów. Z tego powodu wykorzystuje się imbir do wyrobu płynów do płukania ust i gardła oraz nalewki dentystycznej. Rozcieńczony olejek imbirowy jest jednym z podstawowych składników olejków do masażu lub płynów przeciwbólowych do nacierania przy lumbago, nerwobólach i bolących stawach. Kąpiele z dodatkiem tego olejku są pomocne w leczeniu reumatyzmu, artretyzmu, bólów mięśniowych i pourazowych, np. przy naciągniętych mięśniach i ścięgnach.

CYNAMON
cynamonKora cynamonowców w medycynie ceniona za właściwości rozgrzewające, antyseptyczne i wzmacniające. Zawarte w niej olejki eteryczne należą do najsilniejszych naturalnych antyseptyków, działających zarówno przeciwbakteryjnie, jak i przeciwwirusowo i przeciwgrzybiczo. Znajdujący się w olejku cynamonowym eugenol działa jak środek znieczulający, łagodzi bóle stawów, mięśni, głowy, a nawet zębów. Z kolei garbniki z kory cynamonowca udrożniają zainfekowane drogi oddechowe, tamują krwawienia z nosa, a także regulują zbyt obfite miesiączki.
Napar z kory cynamonowca, gorący napój pobudza krążenie, wywołuje poty, pomaga zwalczać przeziębienia. Z kolei inhalacja z olejku cynamonowego łagodzi dolegliwości związane z nieżytem dróg oddechowych, pomaga uporać się z chandrą, bezsennością i innymi zaburzeniami nerwowymi.

MIGDAŁY
migdałyZawierają około 50% tzw. oleju tłustego, bogatego w nienasycone kwasy tłuszczowe, białka, witaminy oraz makro-i mikroelementy. Tłoczony na zimno olej ma zastosowanie w medycynie jako łagodny środek przeciw robaczycy i przeczyszczający. Jest też wykorzystywany w kosmetyce, w preparatach do masażu, jako cenny składnik kremów i balsamów do ciała, wchodzi również w skład preparatów do pielęgnacji paznokci.
Emulsja wodna z migdałów jest środkiem lekko uspokajającym i przyspieszającym przemianę materii. Stosuje się ją przy wydzielaniu soku żołądkowego w chorobie    wrzodowej oraz w początkowych stadiach cukrzycy.

Comments are closed.